Eolas d'iarrthóirí

Cén fáth a ndéanann daoine scrúduithe TEG?

Is é TEG an chéad agus an t-aon chóras teastasaithe d'fhoghlaimeoirí fásta Gaeilge. Tá sé á riar ag Lárionad na Gaeilge, Ollscoil Mhá Nuad. Tá forbairt déanta ar a leithéid de chóras le haghaidh fhormhór na dteangacha eile san Eoraip cheana. Tá leibhéil TEG bunaithe go ginearálta ar An Fhráma Tagartha Comónta Eorpach do Theangacha: Foghlaim, Teagasc agus Measúnú (Comhairle na hEorpa, 2001). Cabhraíonn an córas le foghlaimeoirí a gcuid staidéir a phleanáil agus aitheantas a fháil as an dul chun cinn atá déanta acu.

Buntáiste eile a bhaineann leis an chóras seo ná go dtugann sé cruthúnas d'fhostóirí maidir le cumas teanga agus iad ag roghnú iarrthóirí do phoist nó d'ardú céime. Tá tábhacht faoi leith leis seo ó tháinig forálacha Acht na dTeangacha Oifigiúla (2003) i bhfeidhm. Iarrann eagraíochtaí éagsúla in Éirinn anois cáilíocht de chuid TEG mar bhunriachtanas iontrála i gcás fostaithe nua, nó baineann siad úsáid as scrúduithe TEG chun cumas Gaeilge iarrthóirí ar phoist, scéimeanna, gradaim nó cúrsaí a mheas.

Tá aitheantas oifigiúil faighte ag TEG freisin ón Roinn Oideachais agus Scileanna. Sásaíonn TEG Meánleibhéal 2 (B2) na critéir iontrála do chúrsaí fochéime agus iarchéime san Oideachas sna coláistí oideachais. Is deis iontach é seo do dhaoine ar mhaith leo dul le gairm na múinteoireachta nach bhfuil na riachtanais chuí iontrála acu do na coláistí oideachais, mar shampla, Gaeilge Ardleibhéal na hArdteistiméireachta. Murab ionann is siollabas agus scrúdú na hArdteistiméireachta, tá siollabais agus scrúduithe TEG dírithe ar an bhfoghlaimeoir fásta, rud a chuireann go mór leis an taithí foghlama.

Ina chuideachta sin, ní mór d’iarrthóirí ar an Máistir Gairmiúil san Oideachas (Bunmhúinteoireacht) ar a laghad 65% a bhaint amach i scrúdú cainte TEG Meánleibhéal 1 (B1) chun iarratas a dhéanamh ar an chlár sin. Tuilleadh eolais anseo.

I gcás iarrthóirí a bhfuil teastas seachas an Teastas Ardteistiméireachta acu, mar shampla an Dioplóma Idirnáisiúnta nó Baccalauréat na Fraince, agus a fuair bunoideachas agus iar-bhunoideachas i bPoblacht na hÉireann, sásóidh pas i Scrúdú TEG Meánleibhéal 1 (B1) riachtanas na Gaeilge chun máithreánú.

Tá na scrúduithe seo ag leibhéil éagsúla déanta ag iriseoirí, baill den Gharda Síochána, oibrithe réamhscolaíochta, múinteoirí bunscoile agus iar-bhunscoile, teagascóirí ollscoile, daoine atá ag iarraidh cur lena gcuid cáilíochtaí ar mhaithe le cúrsaí fostaíochta, daoine atá ag foghlaim na Gaeilge mar chaitheamh aimsire agus go leor daoine eile nach iad.

Conas a roghnóidh mé an leibhéal scrúdaithe is oiriúnaí dom féin?

Is é an tslí is fearr le leibhéal a roghnú ná an cur síos ar na leibhéil éagsúla anseo a léamh go cúramach. Ansin, féach ar na páipéir shamplacha, rud a thabharfaidh tuairim mhaith duit maidir leis an chaighdeán atá i gceist. Tá freagraí ag dul le ceann amháin de na scrúduithe samplacha ag gach leibhéal. Bí cinnte agus triail a bhaint as na scrúduithe sin chun léargas níos fearr a fháil ar do chumas teanga sa chluastuiscint, sa léamhthuiscint agus i roinnt tascanna scríbhneoireachta. Ná déan dearmad triail a bhaint as na hábhair don scrúdú cainte chomh maith.

Is fiú duit tabhairt faoi Thriail ar Líne TEG. Gheobhaidh tú tuairim ghinearálta ansin mar gheall ar an leibhéal ag a bhfuil tú mar fhoghlaimeoir Gaeilge.

Má tá tú ag freastal ar chúrsa Gaeilge, cuirfidh do mhúinteoir comhairle ort faoin leibhéal is oiriúnaí duit agus faoi na buanna agus laigí atá agat, go háirithe maidir le labhairt agus scríobh na teanga. Is féidir leat teagmháil a dhéanamh le foireann TEG má bhíonn tuilleadh comhairle uait. 

Cén saghas scrúduithe iad scrúduithe TEG?

Is scrúduithe ginearálta cumais iad scrúduithe TEG a léiríonn cén cumas teanga atá ag an iarrthóir.  Is féidir le hiarrthóirí scrúdú iomlán a dhéanamh (cluastuiscint, léamhthuiscint, scríbhneoireacht agus scrúdú cainte) agus Lánchreidiúint a bhaint amach, nó is féidir an scrúdú cainte amháin a dhéanamh agus Páirtchreidiúint a fháil.

Cé mhéad uair an chloig staidéir a mholtar ag gach leibhéal?

 

Tá treoir sa tábla thíos maidir le líon na n-uaireanta atá ag teastáil chun caighdeán gach leibhéil a bhaint amach.  Moltar d’fhoghlaimeoirí ag gach leibhéal oiread teagmhála agus is féidir a bheith acu leis an teanga ag leibhéal oiriúnach.  Is féidir seo a dhéanamh trí ranganna, staidéar pearsanta rialta, ciorcail chomhrá agus deiseanna eile úsáide nach iad (cláir theilifíse agus scannáin; raidió; nuachtáin agus irisí ar líne a léamh; dialann a choimeád sa teanga agus eile).  Moltar d’fhoghlaimeoirí an teanga a úsáid agus a chleachtadh ar dhóigheanna éagsúla chun a nginchumas agus a ngabhchumas teanga a fhorbairt.  Féach ar an leathanach Naisc agus Acmhainní le tuilleadh smaointe a fháil maidir leis an bhfoghlaim éifeachtach teanga.   

Leibhéal  Uaireanta an chloig foghlama a mholtar
Bonnleibhéal 1 (A1)  80 - 100
Bonnleibhéal 2 (A2) + 160 - 200
Meánleibhéal 1 (B1)  + 350 - 400
Meánleibhéal 2 (B2) + 500 - 600
Ardleibhéal 1 (C1)  + 1000
Ardleibhéal 2 (C2)  + 1500

 

Cén áit a bhfuil cúrsaí Gaeilge bunaithe ar shiollabais TEG ar fáil?

eolas maidir leis na hionaid teagaisc a sholáthraíonn cúrsaí Gaeilge atá bunaithe ar shiollabais TEG ar fáil anseo.

Conas a chláróidh mé le haghaidh scrúdaithe?

gach eolas maidir le clárú ar fáil anseo.   cinnte go léann na treoracha go cúramach.

Déan cinnte gurb ionann d'ainm faoi mar atá scríofa ar an fhoirm iarratais agus faoi mar atá ar an chruthúnas aitheantais a bheidh ort a sholáthar lá an scrúdaithe.


Má tá tú faoi mhíchumas, cuir sin in iúl ar an fhoirm iarratais chun go mbeimid in ann na socruithe cuí a dhéanamh. Tá sé d'aidhm againn freastal ceart agus cóir a dhéanamh ar gach duine ar mian leis na scrúduithe seo a dhéanamh.

Cén áit agus cathain a bheidh na scrúduithe ar siúl?

Tá gach eolas maidir le dátaí agus ionaid scrúduithe ar fáil anseo.  

Cad ba cheart dom a dhéanamh roimh an scrúdú?

Ba cheart go mbeadh d’uimhir scrúdaithe agus an t-eolas praiticiúil ar fad faighte agat 10 lá roimh dháta an scrúdaithe. Mura bhfuil sé faighte agat déan teagmháil le Lárionad na Gaeilge: (01) 7083737 / teanga@mu.ie.

Déan cinnte go bhfuil tú eolach ar na nithe seo a leanas:

  • am, dáta agus ionad an scrúdaithe/na scrúduithe
  • an siollabas cuí
  • leagan amach an pháipéir scrúdaithe agus na rannóga éagsúla sa pháipéar
  • céatadán na marcanna atá ag dul do gach rannóg
  • na cineálacha ceisteanna agus tascanna a bhíonn i ngach rannóg
  • na treoracha a bhaineann leis an scrúdú cainte
  • na rannóga éagsúla sa scrúdú cainte

​Gheobhaidh tú an t-eolas seo ar fad sa rannóg Maidir le Scrúduithe.

Cad a tharlaíonn lá an scrúdaithe?

Roimh an scrúdú: Déan cinnte go mbeidh go leor ama agat leis an ionad scrúdaithe a bhaint amach. Ba cheart go mbeifeá ag an ionad ar a laghad 15 nóiméad roimh thús an scrúdaithe. Cuirfear léarscáil ar fáil duit, ach cuimhnigh má tá sé i gceist agat an scrúdú a dhéanamh i Má Nuad gur áit mhór í an ollscoil agus go dtógfaidh sé tamall ort áit pháirceála a aimsiú agus an halla scrúdaithe a bhaint amach. Pé ionad ina mbeidh tú, beidh feitheoir de chuid TEG ann le fáilte a chur romhat, agus le tú a chlárú agus a threorú.

Cuimhnigh ar na nithe seo ar lá an scrúdaithe:

  • Bí in am. Ní scaoilfear isteach iarrthóirí a bheidh déanach mar go gcuirfeadh sé sin as do dhaoine eile a bheidh i mbun an scrúdaithe.
  • Bíodh cruthúnas céannachta leat a mbeidh do phictiúr air. Glacfar le pas bailí, le ceadúnas tiomána nó le cárta aitheantais náisiúnta bailí. Mura mbeidh cruthúnas céannacht inghlactha agat lá an scrúdaithe, ní cheadófar duit an scrúdú a dhéanamh.
  • Ná déan dearmad den uimhir scrúdaithe a cuireadh chugat. Beidh ort í a scríobh ar an pháipéar scrúdaithe.
  • Bíodh pinn leat le haghaidh an scrúdaithe scríofa.

 

Cuimhnigh freisin nach gceadaítear gutháin phóca ná ábhar tagartha ar bith (e.g. foclóirí, nótaí) in aon cheann de chuid scrúduithe TEG. Cuirfidh TEG spás sábháilte ar fáil d’iarrthóirí sa seomra/halla scrúdaithe le haghaidh ábhar pearsanta (e.g. málaí, cótaí, gutháin phóca). Ba cheart fóin phóca a mhúchadh ar fad roimh scrúduithe – ní leor an fhuaim a chasadh as.

An scrúdú scríofa – cad a tharlóidh sa halla scrúdaithe?

Tabharfaidh an feitheoir treoir chuimsitheach d’iarrthóirí ag tús an scrúdaithe. Bíodh sin mar atá, tá liosta ginearálta thíos de nithe tábhachtacha a bhaineann le lá an scrúdaithe le cabhrú leat a bheith ullamh.

  • Beidh spás sábháilte sa halla le haghaidh ábhar pearsanta. Beidh ort málaí agus cótaí móra a fhágáil ansin ag tús an scrúdaithe chomh maith le do ghuthán póca (múchta).
  • Déanfaidh feitheoir do chruthúnas aitheantais a sheiceáil agus inseoidh sé/sí duit cá bhfuil do shuíochán.
  • Cuimhnigh nach gceadaítear aon leabhar, aon fhoclóir ná aon pháipéar a thabhairt isteach sa halla scrúdaithe. Beidh ort gach freagra a scríobh sa leabhar freagraí a chuirfear ar fáil. Cuirfear páipéar garbh agus pinn bhreise ar fáil, más gá.
  • Éist go cúramach le cibé treoracha a thabharfaidh na feitheoirí.
  • Beidh feitheoirí ar fáil má bhíonn ceisteanna ag iarrthóirí, nó más gá dóibh an halla a fhágáil ar aon chúis le linn scrúdaithe. Ba chóir d’iarrthóirí lámh a chur in airde má bhíonn ceist acu nó más mian leo iarratas dá leithéid a dhéanamh.
  • Is féidir le hiarrthóirí iarraidh ar an fheitheoir na treoracha ag tús an scrúdaithe a rá arís agus ní chaillfidh siad marcanna as sin a dhéanamh. É sin ráite, ar mhaithe le cothromaíocht, ní féidir leis an fheitheoir aon eolas breise a thabhairt seachas na treoracha a athrá.
  • Beidh clog sa halla scrúdaithe agus tabharfaidh an feitheoir fógra d’iarrthóirí ó am go ham maidir leis an méid ama a bheidh fágtha sa scrúdú, e.g. nuair a bheidh 60/30/10 nóiméad fágtha.
  • Beidh cead ag iarrthóirí a chríochnaíonn an scrúdú luath an halla scrúdaithe a fhágáil aon am ó dheireadh an scrúdaithe éisteachta go dtí leathuair an chloig roimh dheireadh an scrúdaithe iomláin. Ní bheidh cead ag aon iarrthóir an halla scrúdaithe a fhágáil le linn na trialach cluastuisceana ná i leathuair dheireanach an scrúdaithe.
  • Beidh feitheoir i do chuideachta má bhíonn ort dul go dtí an leithreas le linn an scrúdaithe.
  • Nuair a bheidh an scrúdú críochnaithe, déan cinnte go mbeidh d'uimhir scrúdaithe scríofa ar gach leabhar freagraí a thabharfaidh tú do na feitheoirí. Fan i do shuíochán go mbeidh gach rud bailithe ag na feitheoirí.
  • Baileoidh feitheoir an t-ábhar scrúdaithe uile (lena n-áirítear nótaí garbha) ag deireadh an scrúdaithe. Ní ceadmhach d’iarrthóirí aon chuid den ábhar scrúdaithe a thabhairt amach as an ionad scrúdaithe.
  • Ní ceadmhach d’iarrthóirí aon chuid d’ábhar scrúdaithe TEG a chóipeáil, a thaifeadadh, a roinnt ná a dháileadh ar aon slí. Sa chás go bhfaightear amach gur chóipeáil, gur thaifead, gur roinn nó gur dháil iarrthóir ábhar scrúdaithe ar aon slí, d’fhéadfaí cás dlí a thabhairt i gcoinne an iarrthóra sin.

Treoir maidir leis an scrúdú scríofa

  • Léigh gach ceist, agus na treoracha a théann le gach ceist, go cúramach.
  • Bí cinnte go leanfaidh tú na treoracha sin. Mar shampla, má deirtear tic a chur i mbosca amháin, cuimhnigh nach mbronnfar aon mharcanna má chuireann tú tic in dhá bhosca nó níos mó. Má deirtear nár cheart ach focal amháin a scríobh mar fhreagra nó focal amháin a scríobh i mbearna, ba cheart duit cloí leis an treoir sin. Tá an chontúirt ann go gcaillfidh tú marcanna mura gcloífidh tú leis na treoracha a bheidh leagtha síos.
  • Má bhíonn píosa le scríobh, cloígh leis an teorainn focal a leagfar síos.
  • Tabhair aird faoi leith ar an pheannaireacht le linn an scrúdaithe. Tá sé tábhachtach go mbeidh an scrúdaitheoir in ann do chuid freagraí a léamh gan stró chun go mbeidh sé/sí in ann caitheamh go cothrom leat.
  • Déan cúram faoi leith den litriú agus go háirithe de na nithe seo a leanas: síntí fada, lánstadanna agus ceannlitreacha.

Treoracha don scrúdú cainte

  • Déan cinnte go mbeidh a fhios agat cá mbeidh an scrúdú cainte ar siúl agus go mbeidh tú ann in am.
  • Beidh d'uimhir scrúdaithe agus do chruthúnas aitheantais ag teastáil uait.
  • Seiceáil na treoracha don scrúdú cainte agus bí cinnte go dtuigeann tú leagan amach an scrúdaithe. Do scrúduithe Bhonnleibhéal 1 (A1) agus Bhonnleibhéal 2 (A2) is gá don iarrthóir a bheith i láthair 5 nóiméad roimh ré chun ullmhú don rólimirt.
  • Cuimhnigh go ndéanfar an scrúdú cainte a thaifeadadh.

 

Nóta tábhachtach

Tá sé fíorthábhachtach go gcloífeadh gach iarrthóir leis na rialacháin agus leis na nósanna imeachta a bhaineann leis na scrúduithe. Sa chás nach gcloíonn iarrthóir leis na rialacháin nó na nósanna imeachta, féadann TEG gan scrúdú an iarrthóra sin a mheas. Sa chás sin, ní chuirfear aon toradh ar fáil don iarrthóir.

Cathain a gheobhaidh mé mo chuid torthaí?

6-8 seachtaine tar éis dóibh an scrúdú a dhéanamh, cuirfear na torthaí sa phost chuig iarrthóirí éiríonn leis an iarrthóir sa scrúdú, seolfar teastas ar aghaidh go luath ina dhiaidh sin.

Cad é an pasmharc?

Is é 50% an pasmharc ó Bhonnleibhéal 1 (A1) go Meánleibhéal 2 (B2), agus is é 60% an pasmharc ag Ardleibhéal 1 (C1). 

Bronnfar na gráid seo a leanas sna scrúduithe ó Bhonnleibhéal 1 (A1) go Meánleibhéal 2 (B2)

50-64% Pas 
65-79% Pas le Tuillteanas 
80-100% Pas le Gradam 

Gheobhaidh iarrthóirí cur síos ar an teastas ar na marcanna a fuair siad sna rannóga ar fad: Cluastuiscint, Léamhthuiscint, Labhairt agus Scríobh.  

 

Ardleibhéal 1 (C1)

60% Pas *
80-100% Pas le Gradam
*Caithfidh iarrthóirí íosmharc 10% (as 20%) a fháil i ngach rannóg sa scrúdú le bheith i dteideal pas a fháil sa scrúdú iomlán. Féach Scrúdú Ardleibhéal 1 (C1) le tuilleadh eolais a fháil.
 

 

Nílim sásta le mo chuid torthaí. Cad is féidir liom a dhéanamh?

I gcás iarrthóirí atá míshásta leis an ghrád atá faighte acu i scrúdú de chuid TEG, nó a bhfuil ceisteanna acu faoin ghrád sin, tá na roghanna seo a leanas acu:

  • Achomharc
  • Aiseolas Breise

 

Tá gach eolas faoi na próisis sin (lena n-áirítear eolas faoi tháillí agus foirmeacha iarratais) le fáil anseo.

Fuair mé 50% i Scrúdú Mheánleibhéal 1 (B1). An féidir liom dul ar aghaidh go dtí Meánleibhéal 2 (B2)?

Go hiondúil, níl sé inmholta dul ó leibhéal go leibhéal de chóras TEG bliain i ndiaidh bliana. Sa chás go n-éiríonn go han-mhaith le hiarrthóir sna scileanna ar fad i Scrúdú Bhonnleibhéal 1 (A1) nó i Scrúdú Bhonnleibhéal 2 (A2), tá sé indéanta dul ar aghaidh go dtí an chéad leibhéal eile an bhliain dár gcionn ach an deis a bheith ann staidéar a dhéanamh ar ábhair an tsiollabais. Sa chás is nach n-éireodh go rómhaith le hiarrthóirí i gceann amháin nó níos mó de na rannóga sa scrúdú, moltar dóibh díriú ar an scil sin agus breis oibre a dhéanamh ar an ábhar. Uaireanta, tagann iarrthóirí ar ais le scrúdú a dhéanamh arís ag an leibhéal céanna le cinntiú go bhfuil dul chun cinn sásúil déanta acu sula dtugann siad aghaidh ar an chéad leibhéal eile.

Meabhraítear d’iarrthóirí go dteastaíonn dul chun cinn suntasach ó leibhéal go leibhéal, go háirithe ó Mheánleibhéal 1 (B1) ar aghaidh agus gur cheart breathnú ar an ghreille a thugann eolas faoi líon na n-uaireanta an chloig staidéir a mholtar ag gach leibhéal. Ar ndóigh, braitheann cinneadh an iarrthóra ar a lán rudaí, go háirithe an méid ama atá aige nó aici le caitheamh ag déanamh staidéir ar an teanga agus an teagmháil rialta a bhíonn aige nó aici leis an teanga.

Moltar triail a bhaint as na páipéir shamplacha anseo le tástáil a dhéanamh ar do chuid scileanna mar atá faoi láthair. Is féidir comhairle a lorg ó do mhúinteoir nó teagmháil a dhéanamh le foireann TEG má theastaíonn breis treorach.